Sprawdź czy masz w umowie zakaz konkurencji

Jedną z częściej spotykanych klauzul umownych w kontraktach z pracownikami branży IT jest zakaz konkurencji. Jest to zobowiązanie pracownika do niewykonywania działalności konkurencyjnej wobec swojego pracodawcy. Zakaz ten może zawierany zarówno w postaci standardowego postanowienia umownego, jak i w oddzielnym dokumencie (częstą praktyką jest zawieranie umowy zachowania poufności, zawierającej również kwestie dotyczące konkurencji). Na co pracownik powinien zwrócić uwagę przy podpisywaniu umowy w której zawarty został zakaz konkurencji? Można zdefiniować pięć podstawowych zasad:

  1. Forma pisemna.
  2. Dokładne określenie zakresu zakazu konkurencji – zbyt szeroko określony zakaz konkurencji może powodować np. niemożność wykonywania czynności informatycznych nawet dla podmiotów zupełnie niekonkurencyjnych wobec pracodawcy. Kluczowe wydaje się w tym wypadku zarówno z punktu widzenia pracodawcy, jak i pracownika – wskazanie branży oraz umowne wyłączenie spod zakazu podmiotów z którymi pracownik już współpracuje, a z którymi w dalszym ciągu chciałby współpracować i posiada na to zgodę pracodawcy.
  3. W przypadku zakazu konkurencji po ustaniu stosunku pracy konieczne jest określenie długości jego trwania oraz wynagrodzenia. Może on być zawierany jedynie z pracownikami mającymi dostęp do szczególnie ważnych informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę. Stosownie do art. Art. 1012 § 3 kodeksu pracy nie może być niższe ono niższe niż 25% wynagrodzenia otrzymanego przez pracownika przed ustaniem stosunku pracy przez okres odpowiadający okresowi obowiązywania zakazu konkurencji.
  4. W trakcie trwania stosunku pracy zakaz konkurencji może dotyczyć każdego pracownika, a wynagrodzenie z tego tytułu może być wkalkulowane w pensję. 
  5. Forma umowy – w przypadku pracowników w rozumieniu kodeksu pracy i osób zatrudnianych na umowach zlecenia (co wynika z orzecznictwa) znajdują zastosowanie reguły dotyczące obowiązku wynagradzania oraz dokładnego określenie długości trwania omówione powyżej, w przypadku informatyków – freelancerów (współpracujących w ramach własnej działalności gospodarczej) możliwe są bardziej elastyczne formy kształtowania zakazu konkurencji. W związku z powyższym powinny być one przed podpisaniem dokładnie przeanalizowane pod kątem długości trwania oraz ustalenia wynagrodzenia z uwagi na brak ochronnych postanowień z kodeksu pracy.
    _____________________________________________________________________________________

Karol Kozieł - Prezes Zarządu K & K Business and Legal Consulting – spółki zajmującej się ochroną własności intelektualnej przedsiębiorstw. 

Absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego, wiedzę pogłębiał podczas studiów podyplomowych Prawo Nowoczesnych Technologii (PAN) (2013) oraz Nowoczesne Usługi Biznesowe (UTH w Radomiu) (2014). Ukończył programy zagraniczne Summer Law School on Intellectual Property Law (2013) oraz Summer Law School on Business Law (2014) organizowane przez University of Minho w Bradze (Portugalia). Doświadczenie zawodowe zdobywał w kancelarii zajmującej się ochroną danych osobowych oraz jako dyrektor ds. prawnych grupy kapitałowej eSKY. W zakresie swojej praktyki specjalizuje się w: ochronie praw konsumentów na rynku E-commerce, wpływie zmian prawnych na konwersję serwisów internetowych, prawie nowych technologii, ochronie danych osobowych, obsłudze korporacyjnej przedsiębiorstw.