Generacja XYZ

Wymiana pokoleniowa na rynku pracy jest naturalnym procesem związanym z demografią. Coraz częściej słyszy się, że najstarsze pokolenie X zastępowane jest powoli przez młodszych przedstawicieli generacji Y, a ci z kolei czują już oddech ludzi określanych jako pokolenie Z. Czym różnią się te generacje i jakie są ich oczekiwania zawodowe?

Dziś pochylamy się nad problemem, który coraz częściej staje się także tematem wielu prac naukowych – pracownicy generacji X, Y, Z. Przedstawiciele każdego z tych pokoleń wydają się mieć nie tylko inne cele zawodowe, ale również inne sposoby ich osiągnięcia, motywują ich odmienne czynniki. Czy jednak rzeczywiście to prawda? Przyglądamy się dziś każdej z tych generacji.

Pokolenie X - poszukiwanie stabilizacji

Pokolenie X to osoby, które urodziły się w latach 1965-1976. Generacja ta zawdzięcza swoja nazwę angielskiej socjolog Jane Deverson, która użyła takiego terminu jako tytułu swojej książki, chociaż obecne znaczenie określenia „pokolenie X” wykrystalizowało się pod wpływem powieści Douglasa Coupland „Generation X: Tales for an Accelerated Culture”.

Pokolenie X rozwijało się w cieniu takich wydarzeń, jak wybuch epidemii AIDS, pojawienie się fenomenu MTV czy upadek Muru Berlińskiego i systemu komunistycznego w Europie. Wszystko to, oczywiście, miało wpływ na kształtowanie się świadomości tego pokolenia. Przedstawiciele generacji X stawiają przede wszystkim na stabilizację i rzadko zmieniają pracę. Ważna jest dla nich kariera zawodowa, ale najchętniej realizowaliby ją we własnej firmie. Bez problemu wykorzystują w komunikacji e-mail oraz telefon. Pracownicy z pokolenia X cenią sobie pracę w zespole, charakteryzuje ich duża pewność siebie i optymizm, a także umiarkowana przedsiębiorczość i przystosowawczość. Praca jest dla nich najważniejsza, a nowe technologie nie są dla nich problemem. 50% z przedstawicieli tej generacji regularnie korzysta z mediów społecznościowych. „Iksy” musiały przystosować się do nowej rzeczywistości i musiały pokazać swoją wartość, ponieważ urodziły się oraz wychowały w zupełnie innym systemie gospodarczym i politycznym. Pracownicy z tego pokolenia często są lojalni wobec pracodawcy i nierzadko wykonują zawodowe obowiązki w nadgodzinach kosztem odpoczynku.

Generacja Y – indywidualizm ponad wszystko

W tym przypadku mamy do czynienia z ludźmi, którzy urodzili się w latach 1977- 1990 i którzy dorastali z internetem. Często nazywa się ich pokoleniem Web 2.0, generacją Google, pokoleniem internetu, Homo Internetus, a nawet urodzonymi ze słuchawkami w uszach i myszką w dłoni. Jednak podstawowa nazwa tej generacji została zaczerpnięta od angielskiego „Why?”, czyli „Dlaczego?”. Wszystko dlatego, że przedstawiciele pokolenia Y chcą wiedzieć nie tylko co i w jaki sposób mają zrobić, ale przede wszystkim, dlaczego. Chcą poznać sens swojego działania. Ważna jest dla nich praca w domu oraz work-life balance. Jak podkreślają autorzy raportu firmy analitycznej Deloitte, „Ygreki” często zmieniają pracę (przeciętnie 2 lata u jednego pracodawcy), która jest dla nich przede wszystkim sposobem na rozwój osobisty. Od pracodawców oczekują elastyczności, chcą mieć wpływ na decyzje firmy Doceniają pracę społeczną, są otwarci i tolerancyjni. Uwielbiają aktywność, a do tego bardzo ważny jest dla nich indywidualizm i niezależny styl pracy. Większość z nich regularnie korzysta z mediów społecznościowych.

Pokolenie świata wirtualnego - Z

Osoby, które dopiero wchodzą na rynek pracy, a urodziły się w połowie lat 90. Często określa się ich również jako pokolenie C (ang. connected) – podłączonych do sieci. Nie będzie przesadą stwierdzenie, że żyją w ścisłej symbiozie z nowymi technologiami, są nieustannie online. Co ciekawe, średnio mają przy sobie 3 urządzenia elektroniczne. Świat wirtualny jest dla nich tak samo ważny, jak otaczająca ich rzeczywistość. Dla pokolenia Z glob znacznie się skurczył, odległości nie mają żadnego znaczenia, granice są nieistotne. Przedstawiciele tej generacji mają znajomych i przyjaciół na różnych kontynentach, robią zakupy za pośrednictwem internetu na całym świecie. Dodatkowo większość z nich włada dobrze co najmniej jednym językiem obcym i nie ma kompleksów wobec rówieśników z zagranicy.

Pokolenie Z ma zupełnie inne spojrzenie na świat niż ich rodzice, ponieważ dorastało w dobrobycie, nie jest w żaden sposób obciążone poprzednim ustrojem Polski. Przedstawiciele generacji Z są na ogół otwarci i bezpośredni. Jednak najczęściej do życia nastawieni są realistycznie i materialistycznie, ale z drugiej strony często są również ambitni i niezwykle kreatywni. Warto podkreślić również ich niecierpliwość – chcą mieć wszystko tu i teraz, nie interesuje ich długotrwałe budowanie kariery zawodowej, chcą osiągać wszystko szybko. Od samej wiedzy, ważniejsza jest dla nich umiejętność szybkiego wyszukiwania informacji.

Na koniec warto podkreślić, że powyższy podział jest w rzeczywistości teoretyczny, ponieważ przedstawiciele różnych pokoleń często miewają cechy, które niekonieczne są charakterystyczne dla ich generacji. Tak naprawdę przecież to nie data urodzenia decyduje o tym, kto jest jakim pracownikiem, ale jego kompetencje i doświadczenie.